Ô đơn ẩn (Hidden Single) – Chữ số này đi vào đâu?
Cổ điển & Khối lập phương
Kỹ thuật này áp dụng như nhau trên một lưới 9×9 đơn lẻ và trên khối lập phương. Hệ thống gợi ý trong ứng dụng nhận biết và giải thích được kỹ thuật này.
Quy tắc cốt lõi: Khi một chữ số chỉ còn đúng một vị trí khả thi trong một nhóm, nó bắt buộc phải nằm ở ô đó — ngay cả khi ô ấy vẫn còn nhiều ứng viên khác.
Ở Ô đơn lộ rõ (Naked Single), bạn hỏi từ góc nhìn của ô: chữ số nào điền vào đây được? Còn ở Ô đơn ẩn (Hidden Single), bạn hỏi từ góc nhìn của chữ số: nó có thể đi vào đâu?
Chọn một chữ số còn thiếu trong một khối 3×3, hàng hoặc cột và rà qua tất cả các ô trống. Nếu chỉ có đúng một ô nhận được chữ số đó, hãy điền ngay vào đó. Ô này có thể vẫn chứa nhiều ghi chú bút chì khác, vì thế nước đi này được gọi là “ẩn” — trong tiếng Anh là Hidden Single hay Unique Candidate — vì chỉ nhìn riêng ô đó sẽ không thấy ngay đáp án.
Cách đọc trang này
Ứng viên là chữ số vẫn có thể điền vào một ô trống sau khi đã kiểm tra mọi mặt mà ô đó thuộc về. Với ô trên cạnh, hãy kiểm tra cả hai mặt; với ô ở góc, hãy kiểm tra cả ba mặt. Trong ứng dụng, bạn lưu ứng viên dưới dạng ghi chú bằng bút chì. {2, 7} nghĩa là ô này chỉ còn có thể nhận số 2 hoặc 7.
Hàng 4, Cột 7 là ô ở hàng 4, cột 7 của mặt đang hiển thị: 4 ô tính từ trên xuống, 7 ô tính từ trái sang. Hàng đếm từ trên xuống và cột đếm từ trái sang, bắt đầu từ 1. Các mũi tên tương tự xuất hiện ở góc mỗi sơ đồ: ↓ phía trên số hàng, → phía trước số cột.
Hai ô nhìn thấy nhau khi chúng cùng nằm trên một hàng, một cột hoặc một khối 3×3. Trên khối lập phương, quy tắc này áp dụng trên mọi mặt mà các ô đó thuộc về.
Mỗi sơ đồ hiển thị một câu đố hoàn chỉnh. Các ghi chú bút chì luôn khớp với những chữ số đã được điền sẵn trên bảng.
- Các chữ số màu xám đã được điền sẵn trong câu đố. Chúng cho thấy các ghi chú được suy ra từ đâu.
- Màu cam: hàng, cột hoặc khối 3×3 bạn đang xét. Các chữ số bên trong có màu đậm.
- Màu xanh lá: các chữ số hoặc ứng viên dẫn đến bước suy luận.
- Gạch ngang màu đỏ: ứng viên bạn có thể loại bỏ. Dấu × đỏ nghĩa là ô đó bị loại.
- Màu vàng: ô có chữ số đã được xác định chắc chắn.
- Đường màu xanh ngọc dọc theo viền đánh dấu cạnh chung giữa hai mặt.
- Các chữ số nhỏ là ghi chú bút chì. Giống như trong ứng dụng, mỗi chữ số nằm ở một vị trí cố định: 1 ở góc trên bên trái đến 9 ở góc dưới bên phải.
- Khi một bước tập trung vào một chữ số duy nhất, sơ đồ chỉ hiển thị ghi chú của chữ số đó ở mọi ô còn điền được, giống tính năng tô sáng chữ số trong ứng dụng.
- Khung viền đánh dấu ô mục tiêu đang được xét.
- Các chữ cái đánh dấu những ô được nhắc đến trong bài. E luôn là ô ở góc và K luôn là ô trên cạnh.
- Vòng tròn xanh lá quanh một chữ số làm nổi bật chữ số quyết định suy luận.
- Với các kỹ thuật ở góc, ba mặt được trải phẳng. Đường nét đứt nối cạnh bị tách ra khi xem trên mặt phẳng.
Ví dụ
- Màu cam: khối 3×3 nơi bạn đang tìm chữ số.
- Vòng tròn xanh lá: các chữ số chặn vị trí trong khối đó.
- Dấu × đỏ: chữ số không thể nằm ở ô này.
- Màu vàng: vị trí duy nhất còn lại.
- Các chữ số màu xám đã được điền sẵn trong câu đố.
Trong khối 3×3 góc trên bên trái, hãy tìm số 5. Ba hàng của khối 3×3 là · 1 ·, 4 · 6 và · 8 ·. Hàng 1 đã có số 5 ở phía bên phải, và hàng 3 cũng vậy. Điều đó loại cả bốn ô góc trống của khối, chỉ còn duy nhất ô chính giữa của hàng giữa. Điền 5 vào Hàng 2, Cột 2.
Hãy nhìn các ghi chú trong Hàng 2, Cột 2: ngoài 5 ra, cả 7 và 9 vẫn còn khả thi. Chỉ nhìn riêng ô đó sẽ che khuất nước đi; rà toàn bộ khối 3×3 để tìm số 5 mới làm lộ đáp án.
Cách nhận biết
- Chọn một khối 3×3, hàng hoặc cột chỉ còn ít ô trống.
- Chọn một chữ số còn thiếu trong nhóm đó.
- Kiểm tra từng ô trống: một chữ số giống vậy ở nhóm cắt ngang sẽ chặn vị trí đó.
- Nếu chỉ còn đúng một ô trống hợp lệ, chữ số đó bắt buộc thuộc về ô ấy.
Bài tập
Lần này, hãy tìm số 7 trong khối 3×3 góc trên bên phải. Những hàng nào đã có số 7, và số 7 bắt buộc phải nằm ở đâu trong khối?
Xem lời giải
Hàng 3, Cột 8 là 7. Hàng 1 đã có số 7 ở cột 2, và hàng 2 đã có số 7 ở cột 5. Trong khối 3×3 chỉ còn lại hàng 3, và cột 8 là ô trống duy nhất của hàng đó trong khối. Dù 4 và 6 vẫn có vẻ hợp lệ ở Hàng 3, Cột 8, số 7 không còn chỗ nào khác trong khối.
Khi một chữ số vẫn còn hai hoặc ba vị trí trong một khối 3×3, hãy kiểm tra xem chúng có thẳng hàng hay không — điều đó có thể tạo ra Cặp hoặc Bộ ba chỉ hướng (Pointing Pair & Triple).