XY-Wing – İki Yol Aynı Rakamı Eler
Klasik ve Küp
Bu teknik hem tek bir 9×9 ızgarada hem de küpte aynı şekilde işler. Uygulamadaki ipucu sistemi bu tekniği tanır ve açıklar.
Temel kural: Bir odak hücresinin (Pivot) iki seçeneği de aynı rakamı iki kanat hücresinden (Wing) birine zorluyorsa, o rakamı her iki kanadı birden gören her hücreden ele.
XY-Wing tekniğine çoğu zaman Y-Wing de denir. Tam olarak iki adayı olan bir hücreyle başla, örneğin {2, 5} — bu hücre odak (Pivot) P’dir. P’yi gören başka iki hücre ara; biri tam olarak {2, 8}, diğeri tam olarak {5, 8} adaylarını taşısın. Bunlar A ve B kanatları (Wing veya Pincer / kıskaç) olarak adlandırılır ve her ikisi de aynı üçüncü rakamı, burada 8’i paylaşır.
P için iki olasılığı da dene: her iki durumda da iki kanattan biri mutlaka 8 olmak zorundadır. Bu nedenle her iki kanadı birden gören herhangi bir T hedef hücresi asla 8 içeremez.
Bu sayfa nasıl okunur
Aday, boş bir hücrenin ait olduğu tüm yüzler kontrol edildikten sonra o hücreye hâlâ yazılabilen rakamdır. Bir kenar hücresi için her iki yüzü, bir köşe hücresi için üç yüzün tamamını kontrol etmelisin. Uygulamada adayları kurşun kalem notları olarak eklersin. {2, 7} ifadesi, bu hücreye yalnızca 2 veya 7 gelebileceğini gösterir.
Satır 4, Sütun 7, gösterilen yüzde 4. satır, 7. sütun konumundaki hücredir: yukarıdan 4, soldan 7. Satırlar yukarıdan, sütunlar soldan 1’den başlayarak sayılır. Aynı oklar her şemanın köşesinde de yer alır: satır numaralarının üstünde ↓, sütun numaralarının önünde → bulunur.
İki hücre aynı satırı, aynı sütunu veya aynı 3×3 bloğu paylaşıyorsa birbirini görür. Küpte bu kural, hücrelerin ait olduğu her yüz için geçerlidir.
Her şema tam bir bulmacayı gösterir. Kurşun kalem notları her zaman tahtada yerleştirilmiş rakamlarla uyumludur.
- Gri rakamlar bulmacada önceden yerleştirilmiş rakamlardır. Notların nereden geldiğini gösterirler.
- Turuncu: incelediğin satır, sütun veya blok. İçindeki rakamlar koyu renktedir.
- Yeşil: çıkarımı sağlayan rakamlar veya adaylar.
- Kırmızı üstü çizili: eleyebileceğin bir aday. Kırmızı × ise o hücrenin elendiğini gösterir.
- Sarı: rakamı artık kesinleşmiş hücre.
- Kenar boyunca uzanan turkuaz çizgi, iki yüz arasındaki ortak kenarı işaretler.
- Küçük rakamlar kurşun kalem notlarıdır. Uygulamada olduğu gibi her rakam sabit bir konumdadır: sol üstte 1’den sağ altta 9’a kadar.
- Bir adım tek bir rakama odaklandığında şema, tıpkı uygulamadaki rakam vurgulama özelliğinde olduğu gibi yalnızca o rakamın gelebileceği notları gösterir.
- Çerçeve, sorulan hedef hücreyi işaretler.
- Harfler metinde bahsedilen hücreleri adlandırır. E her zaman bir köşe hücresini, K ise her zaman bir kenar hücresini gösterir.
- Bir rakamın etrafındaki yeşil daire, çıkarımı zorunlu kılan rakamı vurgular.
- Köşe tekniklerinde üç yüz düzlem üzerine açılır. Kesikli çizgi, açık görünümde birbirinden ayrılan aynı ortak kenarı birleştirir.
Örnek
- Yeşil: iki kanadın paylaştığı ortak rakam.
- Kırmızı üstü çizili: hedef hücrede eleyebileceğin aday.
- Gri rakamlar bulmacada önceden yerleştirilmiştir.
Satır 4, Sütun 4 konumundaki P odağı {2, 5} adaylarını taşır. Satır 4, Sütun 8 konumundaki A kanadı {2, 8}, Satır 7, Sütun 4 konumundaki B kanadı ise {5, 8} taşır. Şimdi {1, 8, 9} adaylarına sahip Satır 7, Sütun 8 konumundaki T hedef hücresini incele.
- P 2 olursa, aynı satırdaki A 2 olamaz ve A mutlaka 8 olur.
- P 5 olursa, aynı sütundaki B 5 olamaz ve B mutlaka 8 olur.
T, kendi sütununda A’yı ve kendi satırında B’yi görür. Her iki durumda da T içinde 8 elenir ve geriye 1 ile 9 kalır.
Nasıl fark edersin
- Olası odak olarak tam iki adayı bulunan bir hücre bul.
- Odağı gören ve onun rakamlarından birer tanesini paylaşan iki adaylı iki başka hücre ara.
- İki kanat aynı üçüncü rakamı paylaşıyorsa, bu rakamı her iki kanadı da gören her hücreden ele.
Alıştırma
Aynı çıkarımı ön yüz ile sağ yüz arasındaki ortak kenar üzerinden dene; kenar hücreleri yukarıdan aşağı sayılır:
- P:
{3, 7}adaylarıyla beşinci kenar hücresi. - A: ön yüzde P’nin hemen solunda,
{3, 9}adaylarıyla. - B: sağ yüzde bir satır aşağıda, kenarın hemen sağında,
{7, 9}adaylarıyla. - T: P’nin hemen üstündeki dördüncü kenar hücresi,
{1, 6, 9}adaylarıyla.
P ve T hem ön yüzdeki hem de sağ yüzdeki orta kenar bloklarına aittir. T hücresinde neyi eleyebilirsin?
Çözümü göster
T’den 9’u ele. P 3 olursa ön bloktaki A 9 olmak zorundadır. P 7 olursa sağ bloktaki B 9 olmak zorundadır. T her iki bloğa da ait olduğu için hiçbir durumda 9 alamaz; geriye 1 ve 6 kalır.
İki adaylı hücreler aynı zamanda bir Açık Alt Küme için de başlangıç noktasıdır; buna karşılık X-Wing, tek bir rakamı satırlar ve sütunlar boyunca bir dikdörtgene kilitler.